Aan de slag met de collectie:
Dit kunstwerk is niet digitaal beschikbaar
De omgekeerde wereld
toegeschreven aan Giulio Sanuto, ca. 1570 - ca. 1580
Deze prent verbeeldt de zogenoemde omgekeerde wereld (mundus inversus): een satirisch thema waarin de natuurlijke en maatschappelijke orde volledig op zijn kop staat. Over het uitgestrekte landschap ontvouwen zich talloze scènes vol rolverwisseling, chaos en absurditeit. Dergelijke voorstellingen waren in de zestiende en zeventiende eeuw bijzonder geliefd als humoristische én moraliserende beelden van een wereld waarin gezag, hiërarchie en rede verdwenen zijn. Centraal in de compositie staat een vrouwelijke krijger, gewapend met lans en zwaard, terwijl naast haar een man in vrouwenkleding knielt. De traditionele verhouding tussen man en vrouw is daarmee letterlijk omgekeerd. Elders slaan kinderen hun vader, alsof het ouderlijk gezag volledig verdwenen is. Linksonder trekt een boer zelf de kar terwijl de os hem voortdrijft en met een stok slaat; midden rechts wordt een slager op zijn beurt door een stier geslacht. In beide scènes hebben mens en dier van plaats gewisseld. Ook het rechtssysteem is ontwricht: een misdadiger hangt de beul aan de galg. In andere scènes keren natuurlijke machtsverhoudingen zich eveneens om. Muizen jagen op een kat, een slak behaalt de overwinning in een gevecht met een wezel en kleine vissen verslinden grote vissen. Elders lijken paarden hun ruiters te overheersen en gedragen bedelaars zich als edelen. Verspreid over het landschap spelen zich nog talrijke andere absurde taferelen af waarin vertrouwde sociale verhoudingen volledig verdwijnen. De bergen, steden en wereldbol op de achtergrond suggereren dat deze chaos niet plaatselijk, maar universeel is. Bovenaan prijkt het opschrift “COSI VA IL MONDO ALLA RIVERSA” — “Zo gaat de wereld ondersteboven”. Met humor, overdrijving en een overvloed aan details levert de prent kritiek op maatschappelijke ontwrichting en het verlies van morele waarden. Tegelijkertijd fungeert zij als waarschuwing voor een wereld waarin de bestaande orde volledig is verdwenen.
- Soort kunstwerkprent
- ObjectnummerRP-P-2026-247
- Afmetingenplaatrand: hoogte 380 mm x breedte 510 mm
- Fysieke kenmerkengravure