Getting started with the collection:


Rachel Ruysch
Rachel Ruysch was een van de meest succesvolle schilders van de 16e en 17e eeuw. Vrouwen hadden in die tijd maar weinig mogelijkheden om zichzelf te ontwikkelen op welk vlak dan ook, dus ook niet op het gebied van schilderkunst. Het is dan ook bijzonder dat het Rachel Ruysch toch lukte om haar talent te ontwikkelen en zelfs uit te groeien tot een van de beste schilders van stillevens van haar tijd.




Stilleven met bloemen op een marmeren tafelblad, Rachel Ruysch, 1716 (detail)


Titelpagina van 'Opera omnia anatomico-medico-surgery' door Frederik Ruysch, 1721 (Allegorie van de natuur, Cornelis Huyberts, 1720)


Stilleven met bloemen in een glazen vaas, Rachel Ruysch, ca. 1690 - ca. 1720 (detail)
Gebeeldhouwd portret van Rachel Ruysch in een boogveld boven een van de vensters in het Rijksmuseumgebouw








Portret van Juriaen Pool en Rachel Ruysch, Jacob Houbraken, naar Aert Schouman, 1750 (detail)


01
Een overvloed aan kleuren en vormen
Haar stillevens bevatten een grote verscheidenheid aan bloemen, vaak in combinatie met insecten. Om alles in perspectief te plaatsen, schilderde ze de vaas met bloemen vaak op een tafel. De bloemen in het midden zijn vaak lichter van kleur, en de rest van de compositie past hier harmonieus bij.
02
Duurder dan een Rembrandt
Rachel Ruysch had zo veel succes als schilder dat haar schilderijen destijds meer opbrachten dan die van Rembrandt. Ze was een van de meest welvarende schilders van haar tijd.
03
Liefde voor de natuur: met de paplepel ingegoten
Rachel Ruysch (Den Haag, 1664) was de dochter van botanicus Frederik Ruysch. Dankzij haar vader ontdekte ze haar liefde voor de natuur.
04
Een 'aangeboren passie'
Haar vader bewonderde haar 'aangeboren passie' en haar 'onbedwingbare energie en ijver, en de prachtige werken die ze produceerde zonder enig onderricht'.
05
De verwachtingen te boven
Vanwege haar talent werd Rachel Ruysch in 1701 als eerste vrouw in de geschiedenis toegelaten tot het Haagse schildersgilde. Van 1708 tot 1716 was ze hofschilderes van keurvorst Johann Wilhelm in Düsseldorf. Een enorme prestatie voor een kunstenaar in die tijd, en al helemaal voor een vrouw.
06
Natuurgetrouw of een creatieve geest?
De bloemstillevens van Rachel Ruysch bestonden uit uiteenlopende soorten bloemen die in verschillende periodes in het jaar bloeiden. De boeketten die we in haar schilderijen zien, kwamen niet rechtstreeks uit de natuur. Ze gebruikte tekeningen en afdrukken om bloemstukken te schilderen die alleen in haar schilderijen als geheel voorkwamen.
07
Invloeden
Toen Rachel 15 was, verhuisde het gezin Ruysch van Den Haag naar Amsterdam. Daar kreeg ze les van de beroemde kunstschilder Willem van Aelst. Een andere schilder die haar inspireerde was Otto Marseus van Schrieck, wiens afbeeldingen van insecten en reptielen ook vandaag de dag nog populair zijn.
08
Een beetje leven
De bloemstillevens hebben vaak een haast heilige, onbeweeglijke uitstraling. Door kleine insecten op te nemen in de composities, voegt Ruysch leven toe aan een nogal verstild tafereel.
09
Schilder, moeder, echtgenote
Ze trouwde met Juriaan Pool, een vrij middelmatige schilder. Samen kregen ze tien kinderen. Zeven van hen zijn niet volwassen geworden. Rachels moederschap weerhield haar er niet van te blijven schilderen. Ze oogstte veel bewondering onder haar vakgenoten.
10
Een lang leven
Rachel Ruysch was heel jong toen ze begon met schilderen. Al gauw werd haar werk door velen bewonderd. Op 86-jarige leeftijd overleed zij; ze bleef schilderen tot aan haar dood. De schilderijen die ze op hoge leeftijd maakte, signeerde ze met haar leeftijd.