10 x Queering the Rijksmuseum

Het begrip ‘homoseksualiteit’ bestond nog niet in de Klassieke Oudheid. Liefdesverlangen kon simpelweg alle kanten opschieten. Hier omarmt de Griekse god Apollo zijn geliefde Hyacinthus, een knappe Spartaanse prins.

De Romeinse oppergod Jupiter vermomde zich als de godin Diana, om de beeldschone nimf Callisto te verleiden. De lesbische omhelzing van Diana en Callisto is veelvuldig door kunstenaars verbeeld.

In zijn Metamorfosen beschrijft de Romeinse dichter Ovidius het verhaal van Iphis, geboren als meisje, maar opgevoed als jongen. Om een huwelijk tussen Iphis en het meisje Ianthe mogelijk te maken, veranderd de godin Isis Iphis in een jongen.

Ook oude beschavingen wisten dat intersekse condities bestonden. Goed bewijs daarvoor is de mythische figuur Hermaphroditus, het kind van de Griekse goden Hermes en Aphrodite dat zowel man als vrouw was.

Nergens in West-Europa werd in de late middeleeuwen homoseksualiteit zo vaak bestraft als in de Zuidelijke Nederlanden. Mannen die zich hadden ‘bezondigd’ aan sodomie werden publiekelijk gemarteld en vermoord op brandstapels.

Zowel de spirituele als de seksuele liefde tussen mannen werd bezongen in de Perzische poëzie. Ook in miniaturen vinden we voorbeelden. In dit 17e-eeuwse exemplaar geven twee jonge mannen elkaar een speelse, sensuele omhelzing.

Koning Willem II hield er, naast zijn huwelijk met Anna Paulowna, ook homoseksuele relaties op na. Mede onder druk van chantage stemde hij in met de grondwetsherziening van 1848, die hemzelf minder en het volk meer macht gaf.

In 1982 werd in de Gereformeerde Kerk in Rotterdam-Delfshaven de tweeling van een lesbisch paar gedoopt: een primeur voor de Gereformeerde Kerken in Nederland. De vrouwen moesten twee jaar wachten voordat hun doopverzoek gehonoreerd werd.

Eind jaren ‘80 portretteerde Nick Sinclair mensen uit de Nederlandse kunstwereld. Onder hen was Rob Meijer, oprichter van de fetisjwinkel RoB Amsterdam en de bijbehorende galerie, waar onder meer het iconische, homo-erotische werk van Tom of Finland werd verkocht.

Een gezicht? Of een penis met Prins Albert-piercing? Deze dubbelzinnige ketting, die aansluit op clichés uit de homowereld, geeft vrij spel aan onze fantasie. Eigenaresse Marjan Unger genoot erg van de verwarde blikken die het sieraad oproept.