Jong in de 19e eeuw: het kind in de Nederlandse 19e-eeuwse kunst

Abstract

Met de opkomst van nieuwe ideeën over opvoeding en onderwijs, kinderrechten, buitenspeelplaatsen en de eerste vaccinaties veranderde in de 19de eeuw onze kijk op kinderen radicaal. 0Aan het begin van de 19de eeuw werden kinderen nog gezien als kleine volwassenen. Beroemde schilders als Jan Adam Kruseman, Adriaan de Lelie en Charles Howard Hodges beeldden ze ook zo af: rechtopstaand, statig, direct kijkend naar de toeschouwer. 0Mede door Jean-Jacques Rousseau?s boek 'Emile, of over de opvoeding' (1762) veranderden de ideeën over opvoeden en opgroeien snel. Het was niet meer0vanzelfsprekend dat kinderen zo snel mogelijk moesten gaan werken, ze kregen tijd en ruimte voor hun eigen ontwikkeling. Aan het einde van de eeuw schilderden Anton Mauve, Jacob Maris, George Hendrik Breitner en Jan Toorop (hun) kinderen op een heel andere manier. Vanuit hun zoektocht naar stemming en sfeer worden ze vaak verbeeld in een eigen wereld, spelend of in gedachten verzonken, intiem en ontroerend. Het kind werd als kind erkend. 0Voor het eerst worden in dit boek de mooiste kinderportretten en genretaferelen uit de Nederlandse 19de eeuw bij elkaar gebracht, van romantisch tot impressionistisch en vroeg-modern. Aan de hand van maatschappelijke onderwerpen zoals onderwijs, opvoeding en het verschil tussen arm en rijk belichten de drie auteurs genoemde veranderingen rond kinderen, kunst en maatschappij.