Historische atlas van Alkmaar: marktstad tussen duin en polder

Abstract

Alkmaar groeide al in de twaalfde en dertiende eeuw uit tot een stad, maar moest haar positie als regionaal markt- en handelscentrum herhaaldelijk bevechten. Mede door de vestiging van vluchtelingen uit de Zuidelijke Nederlanden tijdens de Opstand maakte de stad een snelle groei door. In de Gouden Eeuw kreeg de binnenstad haar huidige omvang. De droogmaking van de Heerhugowaard en de Schermer betekende een geweldige impuls en de Alkmaarse kaasmarkt groeide uit tot de grootste van Holland. Na een periode van achteruitgang bood de negentiende eeuw nieuwe kansen, mede door de aanleg van het Noord-hollandsch Kanaal en spoor- en tramlijnen. Ook verschenen de eerste fabrieken. Het aantal inwoners groeide weer en in de twintigste eeuw zette de groei door: in 1972 werd Alkmaar aangewezen als groeikern die de 'overloop' van de Randstad moest opvangen. Buurgemeenten werden geannexeerd en tal van nieuwe wijken werden aangelegd. Alkmaar kreeg een belangrijke centrumfunctie in een verstedelijkte regio. De recente fusie met Graft-De Rijp en Schermer bevestigt deze positie. Deze historische atlas vertelt het verhaal van de ontwikkeling van de stad en haar omgeving aan de hand van historische en moderne kaarten.