incense boat

incense boat

NG-2023-7-1

Wierookscheepje of navicula in de vorm van een koggeschip van messing met bijbehorende lepeltje, tijdens graafwerkzaamheden bij de kerk van Heerjansdam gevonden. Met een uitstaande voet van zes lobben en om de stam een dubbele ribbel-sierrand. De wierookhouder in de vorm van een scheepsromp met duidelijk vormgegeven beplanking en met een achterkasteel, typisch voor het koggeschip. Op dit achterkasteel een op een bankje wijdbeens zittend figuurtje/mannetje dat tijdens de ontdekking beschadigd is geraakt en vanaf zijn middel ontbreekt. Het schernierend deksel heeft een bolle vorm. Op het voorplecht een sierknop. In het wierookscheepje werd tijdens het opgraven het bijbehorende lepeltje, waarmee de wierookkorrels uit het scheepje in het wierookvat (turibulum) werd geschept.

bronze caster: anonymous, Europe

1450-01-01 - c. 1500-01-01

gegoten brons

height 30 cm x width 20 cm x depth 10 cm

Het object is in 1960 door de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (olv Herre Halbertsma, kerken en terpenspecialist) onderzocht en schoongemaakt. In wierookscheepjes (meestal is de scheepsvorm niet herkenbaar in deze objecten, hoewel de naam gebleven is) werden de wierookkorrels door een misdienaar in zo’n scheepje tijdens de rooms-katholieke riten meegevoerd. Een andere misdienaar droeg het (rokende/brandende) wierookvat dat vanuit het scheepje kon worden gevoed. Gezien de vondstomstandigheden kan het niet anders dan dat dit object in 1566 of kort daarna verborgen is in verband met de Beeldenstorm aan de vooravond van de Tachtigjarige Oorlog. Gezien de vondstomstandigheden, de gave en complete toestand zal dit object in verband met de dreigende schermutselingen van de Beeldenstorm en in de periode 1566-1575 terugkerende ongeregeldheden tijdens het begin van de Opstand (Tachtigjarige Oorlog) in de grond verborgen zijn. De kerk van heerjansdam werd vanaf deze tijd Protestant en het wierookscheepje werd niet meer opgegraven.

purchase 2023-07-06

Public domain

To refer to this object, please use the following persistent URL:

https://id.rijksmuseum.nl/200845776