Letty Kwee

De komst van Britse en enkele Nederlandse troepen eind september 1945 gooit olie op het vuur van de revolutie. Vanaf oktober 1945 breekt in delen van het land geweld uit. Het geweld en de terreur treft veel mensen van verschillende achtergronden. Ook voor de familie Kwee komt het geweld dichtbij.

Letty Kwee

Letty Kwee (1917-2008), eigenlijk Laetitia genaamd, heeft ook een Chinese naam: Lim Him Nio. Er zijn rond 1945 ongeveer 150.000 Chinezen in Jakarta (800.000 inwoners). Letty is Europees opgeleid tot lerares aan de nijverheidsschool.

Dochter

Op 12 augustus 1945 bevalt Letty van een dochter, Tjoe. Dit is 3 dagen voor de Japanse overgave die het eind van de Tweede Wereldoorlog markeerde en 5 dagen voor het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid. Dit is Tjoe's babyboekje. Tjoe betekent zachtmoedig.

Levensgevaarlijk

Vanaf oktober 1945 wordt het levensgevaarlijk op straat in Jakarta. Het geweld en de terreur treffen (Indische) Nederlanders en mensen die loyaal zijn aan de voormalige koloniale macht of daarvan verdacht worden. De familie Kwee doorstaat in de volgende maanden de dreiging en het gevaar van revolutionaire militante groepen in Jakarta.

Schoten

Op 1 januari 1946 schrijft Letty in de ik-vorm namens haar dochtertje in het babyboek: ‘Middernacht half 1 werd ik gewekt en werd toen onder de babytafel (op een matras) gelegd. Pappie, Mak en tante Corrie waren n.l. bang voor de kogels.’ Die kogels bleken nieuwjaarsvreugdeschoten in de lucht, maar waren daarom niet minder angstaanjagend.

Slachtoffers

Chinese gemeenschappen in Indonesië waren tijdens de gehele onafhankelijkheidsstrijd vaak slachtoffer van geweld. Geschat wordt dat er tussen 1945 en 1949 10.000 Chinese dodelijke slachtoffers vielen op Java, door zowel geweldsplegingen vanuit Indonesische als van Nederlandse zijde.

Holland

In 1946 besluit de familie Kwee Indonesië achter zich te laten en naar Nederland te vertrekken. In december van dat jaar komt het gezin aan in Amsterdam. Letty schrijft in het babyboekje: ‘’Tegen 12:30 op de Joos Banckersweg 19 II, nadat we minstens 2 uurtjes met de bus Amsterdam hebben rondgereden. […] Wat is het koud in Holland.’

KWEE TJOE HOUW

Kwee Tjoe Houw is de zoon van Letty Kwee. In zijn videoportret vertelt hij over zijn ervaringen en het babyboekje van hem en zijn zus.

Bekijk zijn videoportret