Naast de onderzoekers en restauratoren van Operatie Nachtwacht zijn er maar weinig mensen die het schilderij zo minutieus hebben bestudeerd als Lisa Wiersma. Voor het tv-programma Het Geheim van de Meester schilderde ze Rembrandts meesterwerk tot in de kleinste details na. Het resultaat heeft iedereen op televisie kunnen zien.

MIJN NACHTWACHT

Ik weet niet meer wanneer ik De Nachtwacht voor het eerst heb gezien. Dat moet zijn geweest toen ik nog klein was. We woonden in Amsterdam en we gingen regelmatig naar het museum. Het schilderij maakte in ieder geval niet zoveel indruk als Rembrandts Anatomische Les. Toen ik die voor het eerst zag viel ik flauw. Die man is zo dood en ligt zo open. Heel fascinerend, zo echt als het lijkt. Dat vond ik toen al, maar ik kon er tegelijkertijd niet goed tegen. Mijn moeder haalt het nog altijd graag aan.

De Nachtwacht was voor mij een schilderij dat ik voor lief nam: het is er. Het is het beroemdste schilderij van ons land, maar ik liep er niet speciaal naartoe als ik naar het Rijksmuseum ging. Ik dook meestal de zijkabinetten in om andere werken te bekijken. Dat is door het Geheim van de Meester wel veranderd. Nu loop ik het niet meer voorbij. Ik ben het schilderij veel meer gaan waarderen.

Ik heb elk stukje van het doek bestudeerd en geprobeerd om het te reconstrueren. Het heeft me veel geleerd over de manier waarop Rembrandt schilderde, op sommige plekken heel nonchalant en snel en op andere plekken juist weer heel zorgvuldig. En overal heel trefzeker. Ik heb zeker nog veel meer respect gekregen voor Rembrandt als schilder.

Wat ik heel bijzonder vind is dat Rembrandt alle portretten zo liefdevol heeft geschilderd. Ik kan me niet voorstellen dat hij alle schutters even aardig vond, maar toch schilderde hij iedereen met evenveel empathie. Hij heeft alle figuren sympathiek weergegeven - ondanks dat we naar een min of meer strijdbare militie kijken.

Deze opdracht was bepaald niet de gemakkelijkste klus die ik heb gedaan. Het doek is erg groot, ik ben er lang mee bezig geweest en er kwam nogal wat bij kijken. Ik zit nu even in een Nachtwacht-pauze, maar er komt straks vast weer een moment dat ik het schilderij weer wil zien. Omwille van de tijd en de locatie hebben we bochten afgesneden en ik heb nog veel vragen over hoe Rembrandt bepaalde dingen precies heeft gedaan. Eigenlijk zou ik het liefst een stukje van De Nachtwacht nog een keer willen reconstrueren en dan kijken of ik met alle opgedane kennis nog dichter bij zijn manier van werken kan komen, om sommige dingen beter kloppend te krijgen. Maar eerst ga ik mijn proefschrift over zeventiende-eeuwse schildertechnieken afmaken en me richten op mijn eigen werk.

foto: AvroTros