Gerard ter Borch

Gerard ter Borch groeide op in een kunstzinnige familie. Zijn vader, halfzus Gesina en twee halfbroers Moses en Harmen waren ook kunstenaar. Het museum bezit van hen allen werk. Gerard en Gesina maakten samen een portret van de jong overleden Moses dat in het museum hangt.

Ter Borch begon al heel jong met tekenen. Het museum heeft tekeningen van zijn hand als zevenjarig jongetje.

Het vredesverdrag dat Nederland in 1648 in het Duitse Münster met de Spanjaarden sloot, betekende het einde van de Tachtigjarige Oorlog. Nederland werd onafhankelijk. Ter Borch was bij deze belangrijke gebeurtenis aanwezig en legde deze voor ons vast in een schilderij dat hier in het museum hangt.

Zijdesatijn naschilderen gold als technisch heel moeilijk, maar Ter Borch was er een meester in. Het textiel in zijn schilderijen is bijna tastbaar.

Gerard gebruikte zijn jongere halfzus Gesina vaak als model in zijn schilderijen. Ze is herkenbaar aan haar spitse neus en schuchtere oogopslag.

Twee derde van Ter Borchs schilderijen zijn portretten van voorname burgers. De jongste geportretteerde is de tweejarige Helena van der Schalcke die is weergegeven als een kleine volwassene.

Ter Borch schilderde taferelen met figuren in eigentijdse, modieuze kleding. In de 17de eeuw werden dit soort schilderijen aangeduid als ‘modern’.

Met fotografische accuratesse legde Ter Borch de gezichten van zijn klanten vast. Het lijkt wel alsof hij zelfs hun humeur vereeuwigde. Godard van Reede voorzag hij in diens kleine portretje van een autoritaire oogopslag die geen tegenspraak duldt.

Veel van Ter Borchs taferelen tonen een schijnbaar willekeurig moment waarop de personages iets met elkaar bespreken. Waar gaat het gesprek over en hoe loopt het af?

Ter Borch is een meester van de suggestie. Zijn scènes tonen meestal maar een paar figuren en vaak ook slechts één figuur. Zelfs wanneer de kunstenaar maar één persoon weergeeft, suggereert hij een hele wereld daaromheen.