Uit archieven en andere bronnen weten we dat De Nachtwacht tenminste vier keer is bedoekt. Een bedoeking aanbrengen wil in feite niets anders zeggen dan het plakken van een steundoek tegen het originele doek waarop een schilderij is geschilderd. De eerste bedoeking van De Nachtwacht vond plaats vóór 1851, waarschijnlijk in de achttiende eeuw. Buiten het feit dat het gebeurd is weten we verder niets over de methode of de materialen die voor deze bedoeking zijn gebruikt. We kunnen vermoeden dat de basis van het lijmmengsel een dierlijke lijm was.

Was-harsbedoeking

De tweede bedoeking is een belangrijk moment in de restauratiegeschiedenis van De Nachtwacht; voor de eerste keer kreeg het schilderij een zogenaamde was-harsbedoeking. Deze manier van bedoeken was toen net uitgevonden door Nicolaas Hopman (1794–1870) en werd door hem in 1851 toegepast op De Nachtwacht. De behandeling werd uitgevoerd in twee stappen, waarbij eerst de achterzijde van de originele drager – ontdaan van het achttiende-eeuwse bedoekingsdoek en de lijm – werd ingestreken met een warm, gesmolten mengsel van bijenwas en hars. Dit werd vanaf de achterzijde ingestreken met warme handijzers om het mengsel dóór de verfstructuur heen te laten smelten. Op die manier werd loszittende verf aan de voorzijde van het schilderij vastgezet. In de tweede stap werd een steundoek achter het originele doek geplaatst, waarna de achterzijde opnieuw met het gesmolten was-harsmengsel werd ingewreven. Ook dit werd ingestreken met ijzers om de twee doeken goed tegen elkaar te laten plakken.

Populair

Deze nieuwe manier van bedoeking werd erg populair in Nederland, en later ook in andere landen. Hiermee zouden de schilderijen beter beschermd zijn tegen ons vochtige klimaat dan met de traditionele bedoekingsmethode. In 1945 werd De Nachtwacht opnieuw bedoekt, omdat de door Hopman aangebrachte bedoeking te zeer verzwakt was. Christiaan Jenner (1896–1977) voerde deze tweede was-harsbedoeking – de derde bedoeking in totaal –uit op vrijwel dezelfde manier als Hopman bijna 100 jaar eerder had gedaan. Maar het bedoekingsdoek van Jenner was dikker en hij paste de verhouding van zijn washars-mengsel aan. De laatste was-harsbedoeking, nu nog steeds aanwezig op het schilderij, is aangebracht in 1975 onder leiding van Luitsen Kuiper (1936–1989). De reden hiervoor was de beruchte mesaanval van 14 september 1975. De uitvoering van deze bedoeking is stap voor stap gedocumenteerd in de documentaire ‘De Nachtwacht onder ’t mes’.