Frans Hals in het Rijksmuseum in 2024
Kaartverkoop 15 augustus van start
Publicatiedatum: 27 juli 2023 - 12:30
Van 16 februari tot en met 9 juni 2024 zijn in het Rijksmuseum circa vijftig van de beste werken van de Haarlemse meester Frans Hals te zien uit internationale topcollecties.
De tentoonstelling Frans Hals is georganiseerd in samenwerking met de National Gallery Londen en de Gemäldegalerie, Staatliche Museen zu Berlin, en met speciale medewerking van het Frans Hals Museum in Haarlem.
Door zijn losse, impressionistische manier van schilderen wordt Frans Hals gezien als één van de meest vernieuwende schilders van de 17de eeuw. Of het nu statige regenten waren, vrolijke muzikanten of lachende kinderen, met zijn ongeëvenaarde talent en lef verbeeldde hij ze zo levendig dat het bijna lijkt alsof ze echt ademen.
Frans Hals is te zien in de Philipsvleugel van het Rijksmuseum. Een starttijd is nodig. Reserveren kan vanaf 15 augustus 2023, 11 uur via www.rijksmuseum.nl
Eerste overzicht in ruim 30 jaar
Na monografische tentoonstellingen over Rembrandt (in 2015 en 2019) en Vermeer (in 2023) wijdt het Rijksmuseum voor het eerst een groot overzicht aan Frans Hals (Antwerpen 1582/1584–Haarlem 1666). Het is het eerste grote overzicht van Hals sinds de tentoonstelling die in 1989 en 1990 bij The Royal Academy of Arts, Londen, het Frans Hals Museum in Haarlem en The National Gallery of Art in Washington te zien was.
Ongekende beweeglijkheid
De topstukken op de tentoonstelling maken duidelijk dat Frans Hals zich ten doel stelde zo overtuigend mogelijk een levend - en dus bewegend - mens weer te geven. Hij ging daarbij weloverwogen en met lef op zoek naar een eigen stijl die volstrekt origineel was binnen de Nederlandse 17de-eeuwse schilderkunst. Hals koos voor de snelle penseeltoets die zijn geportretteerden een ongekende beweeglijkheid gaf. In de tentoonstelling wordt ook ingegaan op de identiteit van de afgebeelde personen en hun de leefwereld, waardoor zij nog meer tot leven komen. Zo moet Malle Babbe een bekend figuur in de straten van Haarlem zijn geweest en was zijn Peeckelhaering vermoedelijk een Engelse acteur die met een toneelgezelschap door Nederland toerde.
Virtuoos
In zijn eigen tijd werd Frans Hals gezien als een virtuoos vanwege zijn originele stijl en techniek, die alleen werd geëvenaard door schilders als Rembrandt in Nederland en Velázquez in Spanje. Hij was een veelgevraagd portrettist, die niet alleen rijke Haarlemse burgers tot zijn klantenkring mocht rekenen maar ook die uit andere Hollandse steden. Hals’ werk raakte in de loop van de 18de eeuw langzaam in vergetelheid. Het duurde tot de tweede helft van de 19de eeuw om, net als Vermeer, te worden herontdekt door de Franse kunstcriticus en journalist Théophile Thoré-Bürger (1807-1869). Tot in de jaren zestig van de 20ste eeuw sprak men van Rembrandt, Vermeer én Frans Hals als ‘de grote drie’ van de 17de-eeuwse Nederlandse schilderkunst. Daarna verslapte de aandacht voor hem zienderogen. Reden voor het Rijksmuseum om Hals samen met de National Gallery in Londen en de Gemäldegalerie in Berlijn op het hoogste podium te zetten en aan een nieuwe generatie te tonen hoe grensverleggend hij was.
Voorloper van het impressionisme
De zeer losse penseelstreek is altijd gezien als het meest onderscheidende kenmerk van Hals’ kunst. Met recht kan hij de voorloper van het impressionisme genoemd worden. Met zijn virtuoze toets beïnvloedde hij schilders als Gustave Courbet, Édouard Manet, James McNeil Whistler, Claude Monet, Max Liebermann, Vincent van Gogh en John Singer Sargent. Vrijwel allemaal kwamen zij naar Haarlem om zijn portretten en schuttersstukken te bewonderen.
Bruiklenen
De tentoonstelling Frans Hals toont belangrijke werken uit zijn oeuvre, dat tegenwoordig nog uit zo'n ca. 200 werken bestaat, zoals de Lachende Cavalier (1624, Wallace Collection, London), dat voor het eerst sinds 1870 wordt uitgeleend, Catharina Hooft met haar min (ca. 1619/20) en Malle Babbe (ca. 1640, Gemäldegalerie, Berlin), Familie in een landschap (ca. 1646, Museo Nacional Thyssen-Bornemisza, Madrid) en Jonge vrouw met een uitstalling van groente en fruit (1630, Privécollectie), De luitspeler (ca. 1623, Musée du Louvre) en de schutter- en regentenstukken van het Frans Hals Museum in Haarlem.
Publicatie Frans Hals
Auteurs: Bart Cornelis, Friso Lammertse, Justine Rinnooy Kan, Jaap van der Veen
Nederlandse en Engelse editie, 224 pagina’s
NL ISBN 978 94 9266 043 5 (softcover), ENG ISBN 978 94 9266 044 2 (softcover)
Prijs: 35 euro
Tentoonstellingsontwerp
Het ontwerp van de tentoonstelling Frans Hals in het Rijksmuseum is van de architect en ontwerper Jean-Michel Wilmotte. Het grafisch ontwerp is van Irma Boom.
Begunstigers
De tentoonstelling Frans Hals wordt mede mogelijk gemaakt door Ammodo, Rijksmuseum International Circle en Rijksmuseum Patronen
Frans Hals tentoonstellingen
The National Gallery Londen van 30 september 2023 – 21 januari 2024
Rijksmuseum 16 februari – 9 juni 2024.
Gemäldegalerie, Staatliche Museen zu Berlin, van 12 juli 2024 – 3 november 2024
Beeld: De luitspeler, Frans Hals ca. 1623. Musée du Louvre, Parijs
Downloads
Frans Hals, Een schutter die een berkenmeier vasthoudt, bekend als ‘De vrolijke drinker’ (ca. 1629). Foto: Rijksmuseum/ Kelly Schenk.