Satire op de berechting van Johan van Oldenbarnevelt

Cornelis Saftleven (eigenhandig gesigneerd), 1663

In 1619 wordt raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt door een speciale rechtbank beschuldigd van hoogverraad en ter dood veroordeeld. Velen vermoeden dat prins Maurits hierachter zit en spreken van een schijnproces. Saftleven verbeeldt de rechters als woeste dieren die de oude Oldenbarnevelt bedreigen. Op het papier staat ‘Trucidata Innocenta’ (vermoorde onschuld). Dat verwijst naar een kritisch toneelstuk over het proces door Joost van den Vondel, een aanhanger van Oldenbarnevelt.

  • Soort kunstwerkschilderij
  • ObjectnummerSK-A-1588
  • Afmetingendrager: hoogte 63 cm x breedte 85,7 cm, buitenmaat: diepte 7,8 cm (drager incl. SK-L-1474)
  • Fysieke kenmerkenolieverf op doek

Identificatie

  • Titel(s)

    Satire op de berechting van Johan van Oldenbarnevelt

  • Objecttype

  • Objectnummer

    SK-A-1588

  • Beschrijving

    Satire op de berechting van Johan van Oldenbarnevelt. De landsadvocaat zit op een bankje omringd door zijn rechters in de gedaante van verschillende soorten dieren: Nicolaes Kromhout (olifant), Reynier Pauw (pauw), Henrick van Essen en Nicolaes de Voogt (leeuwen), Hugo Muys van Holy (muis), Gerard Beuckels. van Santen (krokodil), Pieter Jansz. Schagen (vioolspelende ezel met doedelzak en een muziekboek), Aelbrecht Bruyning (hond), Adriaen Ploos (aap met een weerhaan of palmpaashaantje) en Volkert Sloot (bok). Verder ook een wolf, luipaard, beer, vossen, haan, slang, geit, kalf en rechts enkele monsters. Op de achtergrond rechts de poorten van hel. Aan de muur een grote wandkaart en een papier met de tekst Trucidata Innocenta.

  • Opschriften / Merken

    • inscriptie, rechtsboven, op een stuk papier aan de muur: ‘TRUCIDATA INNOCENTIA’
    • inscriptie, naast de meeste dieren: nummers, sommigen met sporen van vroegere nummers
    • signatuur en datum, met geligeerd monogram, rechtsboven op een stuk papier aan de muur: ‘CSL / 1663’
  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    schilder: Cornelis Saftleven (eigenhandig gesigneerd)

  • Datering

    1663

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    olieverf op doek

  • Afmetingen

    • drager: hoogte 63 cm x breedte 85,7 cm
    • buitenmaat: diepte 7,8 cm (drager incl. SK-L-1474)

Dit werk gaat over

  • Persoon

  • Onderwerp

  • Periode

    1619


Verwerving en rechten

  • Credit line

    Schenking van de heer G. de Clercq, Amsterdam

  • Verwerving

    • schenking 1892-11
    • schenking 2013-08-23
    • interne vervaardiging 1892-11
    • interne vervaardiging 2013-08-23
  • Copyright

  • Herkomst

    ? from the painter to the Teding van Berkhout family;{According to a document preserved in the Rijksmuseum, RP-P-OB-77.314, dated 15 March 1851. This is a copy of a document probably written by a former owner of the painting, C.P.L. Hanninschat, 18th century (?), which was published in J. den Tex, _Oldenbarnevelt_, IV, Haarlem 1970, pp. 655-58. It is part of the ‘dossier’ mentioned in the catalogue for the sale, Baroness Taets van Amerongen van Natewisch, née Hodshon, et al., Amsterdam (F. Muller), 1 November 1892, p. 9.} from whom to Jacob van Foreest (1640-1708), Hoorn, 1704;{See the previous note.} his descendants;{See the first note in this section.}…; sale, Amsterdam (P. van der Schley et al.), 20 May 1799 _sqq._, no. 173 (‘Een ryke Ordonantie vol gewoel zinspeelende op de vier en twintig Rechters van J. van Oldenbarneveld, tegens de muur hangt een papier waarop Frucidata [sic] Innocentia […] op doek […] hoog 24 breed 33 duim [61.7 x 84.8 cm]. NB Den Koper zal eene nadere sleutel van deeze Ordonantie ter hand gesteld worden, benevens een op zilver geschilderd pourtrait van J. van Oldenbarneveld, ’t geen op de zittende man in ’t stuk past.’), fl. 231, to J. Spaan;{Copy RKD.}…; ? sale, Willem Frederick Taelman Kip et al.,{According to GPI, N-3, the seller was Roelof Meurs Pruyssenaar.} Amsterdam (P. van der Schley et al.), 16 March 1801, no. 4 (‘een uitmuntend Stuk, zynde volgens de daar by zynde sleutel, een der twee Origineele stukken van de Historie van Johan van Oldenbarneveld, zittende voor zyn 24 gediligeerde Rechters, meesterlyk geschilderd, door C. Saftleven, benevens het Prentje van zyn Pourtret’), fl. 68-10, to Jan Yver;{Copy RKD.}…; Jonkheer Willem Pieter Adriaan Teding van Berkhout (1791-1874), Arnhem, 1851;{See the first note in this section.} his son, Jonkheer Rudolph Isaac Teding van Berkhout (1830-1892), Arnhem, 1891;{NHA, ARS, IS, inv. 171, no. 178 (10 December 1891).} sale, Baroness Taets van Amerongen van Natewisch, née Hodshon, et al., Amsterdam (F. Muller), 1 November 1892, no. 41, fl. 660, to Gijsbert de Clercq;{NHA, ARS, IS, inv. 172, no. 136 (29 October 1892); NHA, ARS, Kop., inv. 289, pp. 338-39, no. 771 (9 December 1891), inv. 290, p. 35, no. 899 (26 October 1892).} by whom donated to the museum, with SK-A-1589, November 1892{NHA, ARS, IS, inv. 172, no. 155 (17 November 1892); NHA, ARS, Kop., inv. 290, p. 39, no. 909 (19 November 1892), pp. 39-40, no. 910 (19 November 1892).}


Documentatie

  • Documentatiemap: aantekeningen R. van Luttervelt (voor 1963).


Gerelateerde objecten

  • Gerelateerd


Duurzaam webadres