Model voor het praalgraf van Maerten Harpertsz Tromp

Rombout Verhulst, 1654

In zijn harnas, zijn hoofd rustend op een kanon, de erepenning die hij ooit kreeg in zijn ene hand, zijn commandostaf in de andere: zo beeldde Rombout Verhulst de zeeheld Maerten Harpertsz Tromp af op zijn grafmonument. De admiraal was op 3 augustus 1653 voor de Zuid-Hollandse kust door een Engelse kogel gedood. Het echte grafmonument is van marmer en staat in de Oude Kerk in Delft.

  • Soort kunstwerkschets, model, grafmonument
  • ObjectnummerBK-NM-4352
  • Afmetingengeheel: hoogte 125 cm x breedte 104 cm x diepte 40 cm, reliëf: hoogte 62 cm x breedte 53 cm, lijst: hoogte 125 cm x breedte 86 cm, figuur: lengte 56 cm x diepte 33 cm
  • Fysieke kenmerkenterracotta, eikenhout

Identificatie

  • Titel(s)

    • Model voor het praalgraf van Maerten Harpertsz Tromp
    • Schets en model voor het praalgraf van Maarten Harpertsz. Tromp (1598-1653)

  • Objecttype

  • Objectnummer

    BK-NM-4352

  • Beschrijving

    De schets, een opstaand reliëf, heeft in het midden een voetstuk, waarop een grote urn met deksel. Hier overheen hangen slingers van laurierbladeren, waaraan met linten een kwast en twee gekroonde wapenschilden hangen, elk door een naast het voetstuk staande, naakte knaap vastgehouden. In de achtergrond aan weerszijden van de urn komen half verscholen uit de biezen vier gevleugelde putti te voorschijn, van wie drie op schalmeien blazen en één al zingend, de scheepskroon op het deksel van de urn zet. Hierboven zweeft een vijfde putto, die met beide handen een spreukband voor zicht uit houdt voor de (ontbrekende) tekst. Zijn hoofd raakt de onderste rand van een lijst in kwabornament en bevindt zich tussen twee festoenen met linten en afhangende kwasten samengesteld uit diverse soorten schelpen, bladeren en zeewier. Onderaan tegen het voetstuk twee kanonskogels en een Romeins schild versierd met bliksemschichten en een ondefinieerbaar voorwerp, alsmede enkele enterpieken en een enterbijl. Links staan twee vlaggenstokken met neerhangende vlaggen tegen een affuit, rechts op een kanonsloop een toernooihelm. De schilden vertonen klimmende leeuwen naar links, respectievelijk het wapen van de Staten Generaal en dat van de Staten van Holland en West-Friesland. Het model, de figuur van Tromp, geplaatst op een houten plank, ligt in volle wapenrusting met de benen naar rechts uitgestrekt op de vlag, die een deel van het roer onder zijn knieën onbedekt laat, evenals een deel van de twee kanonslopen, waarop hij met de linkerschouder en het hoofd rust; zijn gelaat is even naar de beschouwer gericht. Tussen de vingers van de linkerhand houdt hij het lint met de medaille van Frederik Hendrik, de rechter omvat de commandostaf. Tromp draagt een harnas en ‘leren’ schoenen met rechthoekige neuzen en een platte kraag, die gesloten is met een koord met akers; om de rechterarm is een sjerp gestrikt. De houten omlijsting wordt gevormd uit een architraaf, geplaatst op twee stijlen met diepliggende panelen, elk versierd met een festoen, bestaande uit verschillende soorten schelpen en koraal, welke met een lint is bevestigd aan een rozet. Beide consoles, waarop de uitgestrekte figuur van Tromp rust, zijn S-voluten, aan de voorzijde versierd met een acanthusblad en aan de zijkanten met een bladmotief. Het paneel tussen de consoles heeft een festoen van schelpen, bevestigd met een lint met twee rozetten.

  • Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    beeldhouwer: Rombout Verhulst, Amsterdam

  • Datering

    1654

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    terracotta, eikenhout

  • Afmetingen

    • geheel: hoogte 125 cm x breedte 104 cm x diepte 40 cm
    • reliëf: hoogte 62 cm x breedte 53 cm
    • lijst: hoogte 125 cm x breedte 86 cm
    • figuur: lengte 56 cm x diepte 33 cm

Dit werk gaat over

  • Persoon

  • Onderwerp

  • Plaats

  • Periode

    1650 - 1653

Verwerving en rechten

  • Copyright

    Publiek domein

  • Herkomst

    Commissioned by the States General, 1654;{An almost complete transcription of the resolutions of the States General concerning the commissioning of the tomb is preserved at the Huisarchief Kasteel Twickel (Delden). These accompany the resolutions concerning the building of the tomb of Admiral Jacob van Wassenaer Obdam (no. PW 259, resolutions of 4 March and 15 July 1667), see F. Scholten, _Sumptuous Memories: Studies in Seventeenth-Century Dutch Tomb Sculpture_, Zwolle 2003, p. 262 (note 95).}; ? donated to Maarten Tromp’s widow Cornelia Teding van Berkhout (1614-1680), c. 1654/58; her daughter, Anna Maria Gans-Tromp (1644-1717), Keysershoff, Den Bosch and Huis Binderen (near Helmond);{Mentioned in the inventories of her estate, dated 1 February 1717: _Een out model van hout en pleisterwerk van den admirael Maarten Herpertse Tromp_ and 10 April 1717: _Het model van de tombe van den admirael Tromp van eyckehout_, see A. Sassen, _De protocollen der Helmondsche notarissen [1595-1798]_, Den Bosch 1890, nos. 246 and 248.} acquired by ‘M. Sarluis’, 10 April 1717;{Note RMA by R. van Luttervelt.} ? by descent to the dealer S. Sarluis, The Hague; from whom, fl. 350, to the Ministry of Internal Affairs, 1878;{Note RMA.} transferred to the Nederlandsch Museum van Geschiedenis en Kunst, The Hague, 1878; transferred to the museum, 1885

Documentatie

    • R. van Luttervelt, 'Rombout Verhulst (1624-1698) Willem de Keyser (1603-na 1674) naar een ontwerp van Jacob van Campen : Het grafmonument van Maarten Harpertsz. Tromp Oude Kerk Delft, Openbaar Kunstbezit (ca. 196.[?]), p. 32a, b en afb. 32V, 32AV en 32BV.
    • A. Pit, 'De verzameling Hollandsch Beeldhouwwerk in het Nederlandsch Museum, te Amsterdam', Bulletin van den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond II (1900-1901), p. 13-14.
    • D. van der Kellen, 'Het Nederlandsch Museum voor Geschiedenis en Kunst te 's-Gravenhage', Eigen Haard (1879), p. 154.
    • M. van Baalen, 'Schaalmodel voor het praalgraf van Maarten Harpertszoon Tromp (1598-1653) te Delft', KunstKrant (2003), nr. 6, p. 12-13.
    • Documentatiemap.

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!