De rattenkruitverkoper

Ambrosius van Swol, ca. 1660

Rattenvangers werden net als bedelaars, straatmuzikanten, venters en kwakzalvers gerekend tot het volk van lager allooi. Voor kunstenaars vormden deze schilderachtige types echter dankbare onderwerpen. Van Swol werd voor dit beeldje van een rattenkruitverkoper met zijn knechtje geïnspireerd door een ets van Rembrandt uit 1632.

  • Soort kunstwerkbeeldhouwwerk
  • ObjectnummerBK-NM-2926
  • Afmetingenhoogte 30,5 cm x breedte 17 cm x diepte 8,5 cm, zonder plint: hoogte 26,5 cm
  • Fysieke kenmerkenbuxushout, stok en spijlen van lood

Identificatie

  • Titel(s)

    • De rattenkruitverkoper
    • De rattenkruidverkoper
  • Objecttype

  • Objectnummer

    BK-NM-2926

  • Beschrijving

    De man staat op een vierkante plint met het rechterbeen naar voren, houdt in zijn linkerhand een cilindervormige kooi op een lange stok en in de wat vooruitgestoken rechter waarschijnlijk een pakje gif, dat hij te koop aanbiedt. Naast hem loopt een knaap, die aan een riem, die over de rechterschouder loopt, een kistje voor zich heeft hangen, waarvan hij het deksel met de ene hand oplicht en de andere op het kistje laat rusten. In de kooi, waaraan drie dode ratten hangen, zit een rat te eten en springt een tweede op tegen de tralies. Op de linkerschouder van de man zit een rat aan een kettinkje, waarvan de laatste schakel aan zijn rechter pink is gestoken. Hij heeft een bontmuts op en draagt een met knoopjes gesloten hemd en een pofbroek. Hierover een met bont gevoerde, onderaan wat gerafelde, half openstaande mantel met opgestikte tressen, die ook op de gespleten halfmouwen voorkomen. Verder draagt hij kousen en schoenen. Een weitas van bont hangt aan een sjerp over zijn schouder; om het middel een sjerp, waarin een hartsvanger is gestoken, bovenaan versierd met een miniatuurkopje. Het knaapje met breed gerande hoed draagt over hemd en pofbroek een gerafeld, gedeeltelijk openstaand jak, voorts kousen en schoenen. Het kistje met koopwaar, vertoont aan de voorzijde links het wapen van Utrecht en rechts dat van Amersfoort.

  • Opschriften / Merken

    • monogram, vooraan boven op de plint, ingekerfd: ‘AVS’ (in ligatuur) (Ambrosius van Swol.)
    • wapen (heraldiek), op de doos van de assistent, in reliëf: de stadswapens van Utrecht en Zwolle
  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • beeldhouwer: Ambrosius van Swol, Utrecht (stad)
    • beeldhouwer: Albert Jansz. Vinckenbrinck, Amsterdam [verworpen toeschrijving]
  • Datering

    ca. 1660

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    buxushout, stok en spijlen van lood

  • Afmetingen

    • hoogte 30,5 cm x breedte 17 cm x diepte 8,5 cm
    • zonder plint: hoogte 26,5 cm

Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Verwerving

    aankoop 1876

  • Copyright

  • Herkomst

    …; ? collection Jan Snellen (1711-1787), Rotterdam;{R.J.A. te Rijdt, ‘Een “nieuw” portret van een “nieuwe” verzamelaar van kunst en naturaliën: Jan Snellen geportretteerd door Aert Schouman in 1746’, _Oud Holland_ 111 (1997), pp. 22-53, esp. p. 35.} ? by descent to Samuel Constant Snellen van Vollenhoven (1816-1880), The Hague; from whom acquired by the Nederlandsch Museum voor Geschiedenis en Kunst, The Hague, 1876; transferred to the museum, 1885


Documentatie

  • Th.H. Lunsingh Scheurleer, Oidheidkundig Jaarboek (1946), p. 29.


Duurzaam webadres