Reisaltaar

anoniem, ca. 1500 - ca. 1525

Dit luxe, draagbare altaartje was bestemd voor privé-devotie. De eigenaar kon het thuis of op reis gebruiken voor persoonlijke meditatie. Bij opening van het altaartje kreeg hij een indringend beeld voorgeschoteld van Christus als ‘Man van Smarten’, staand in zijn graf en expliciet wijzend op de wonden van zijn kruisiging. Dit hielp de gelovige om zich in te leven in Christus’ lijden.

Soort kunstwerkbeeldhouwwerk, reisaltaar
ObjectnummerBK-1958-40
Afmetingengesloten: hoogte 23,3 cm x breedte 14,4 cm (afmeting met gesloten zijluiken) x diepte 6,5 cm, geopend: breedte 29,7 cm (afmeting met open zijluiken)
Fysieke kenmerkeneikenhout met originele polychromie, lood, koper, glas

Identificatie

Titel(s)
- Reisaltaar, drieluik, met de in het graf staande Christus tussen twee engelen
- Reisaltaar
Objecttype
Objectnummer
BK-1958-40
Beschrijving
In gesloten toestand is het altaar van boven afgerond, geopend vertoont het een nis en in iedere vleugel een halfnis. In de nis komt de halffiguur van Christus met doornenkroon en lendendoek uit boven de rand van de graftombe. Hierover hangt een lijnwaad, dat de nissen in de voorkant van de tombe gedeeltelijk bedekt. Christus wijst met de rechterhand op de wond in zijn zijde, terwijl hij de linkerhand opheft om de nagelwond te tonen. Links op de graftombe drie zalfpotten (albarelli), rechts liggen de drie dobbelstenen. Op de achtergrond het kruis, waarin nog een nagel steekt en waarop het tafeltje met I.N.R.I.; verder een losstaande lans en een deel van de rietstengel met spons. In elk van de halfnissen een engel, staande op een naar voren toelopend, geprofileerd voetstuk, geplaatst op een oplopende bodem; deze voetstukken hebben aan iedere zijde een nis en daarboven een plat dekstuk met afgeknotte hoek. De linker engel houdt waarschijnlijk een fragment van de stengel van een lelie vast, de rechter waarschijnlijk een deel van een zwaard, gezien de ronde knop op zijn linkerhand. Beiden dragen een diadeem en over de albe, waaronder een blote voet uitsteekt, een door een spang gesloten koorkap. De grote nis wordt gevormd uit een smalle en een daarachter liggende brede hollijst, links en rechts gescheiden door een dunne zuil met kapiteel. Deze dragen een gebogen kraal en opengewerkt maaswerk. Tussen achterwand en achterste hollijst een doorlopende kraal, verbonden met een lage muur, die boven de tombe uitsteekt. In beide halfnissen maakt het maaswerk deel uit van de kraal. De hollijsten vertonen grote en kleine rozetten, in de middennis afgewisseld met 'parels' .
Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

Vervaardiging
- beeldhouwer: anoniem, Brussel (stad)
- beeldhouwer: anoniem, Mechelen (stad) (mogelijk)
Datering
ca. 1500 - ca. 1525
Zoek verder op

Materiaal en techniek

Fysieke kenmerken
eikenhout met originele polychromie, lood, koper, glas
Afmetingen
- gesloten: hoogte 23,3 cm x breedte 14,4 cm (afmeting met gesloten zijluiken) x diepte 6,5 cm
- geopend: breedte 29,7 cm (afmeting met open zijluiken)

Dit werk gaat over

Onderwerp

Verwerving en rechten

Verwerving
aankoop 1958
Copyright
Publiek domein
Herkomst
…; sale collection Michiel Onnes van Nijenrode (1878-1972, Nijenrode Castle, Breukelen), Amsterdam (Frederik Muller), 4-7 July 1933, no. 219, fl. 1,400, to ‘Van Heek’;{Copy RMA. This ‘Van Heek’ is very unlikely the collector Jan Herman van Heek (1873-1957); my thanks to Frank Jansen, Stichting Huis Bergh, written correspondence, 13 October 2015.} …; sale collection W. Kaiser, Fribourg, Bern (Jürg Stuker) 23 June-2 July 1958, no. 2680, Swiss frs 8,640 (fl. 7,488), to the museum; on loan to the Museum voor Religieuze Kunst, Uden, 2005-12

Documentatie

J. Leeuwenberg, 'Zeven Zuidnederlandse Reisaltaartjes', Belgisch Tijdschrift voor Oudheidkunde en Kunstgeschiedenis, 27 (1958), p. 95-98, afb. 1.

Duurzaam webadres

Als u naar dit object wilt verwijzen, gebruik dan de duurzame URL:
https://id.rijksmuseum.nl/20014982