Model van een trunkstoommachine

Petrus van der Loo, 1855

De trunkmachine, een uitvinding van de Brit John Penn, betekende een grote verbetering voor de stoomaandrijving van een schip. De overbrenging was compacter door het gebruik van een trunk of koker, in plaats van een balans. Hierdoor kon de machine in de breedte van het schip worden geplaatst. Verschillende Nederlandse marineschepen werden met de trunkmachine uitgerust. Dit model stelt een machine van 150 pk voor.

  • Soort kunstwerkschaalmodel, technisch model, demonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-528
  • Afmetingenhoogte 84,5 cm x breedte 82,5 cm x diepte 37 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing en ijzer

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een trunkstoommachine

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-528

  • Beschrijving

    Model van een 150 pk trunkmachine of kokermachine in een dwarsdoorsnede van een schip geplaatst. Geen ketel; de schroefas is ingekort en voorzien van een tweebladige parabolische schroef; de machine kan men draaien met een zwengel. Op het model zijn weergegeven: twee liggende cylinders met kokers; condensorkast met vier luchtpompen; twee stoomschuiven met dubbele excentriek op de krukas en regelaar boven op de condensor; stoomtoevoer regelaar op extra excentriek. Bij deze direkt werkende machine naar ontwerp van John Penn werd de zuiger voorzien van een ronde pijp, de trunk genaamd, die door de cylinder steekt en erin beweegt: de trunk vervangt de zuigerstang en sluit de cylinder af. De kruk zit direkt in de trunk aan de zuiger vast met een pin en kan erin op en neer bewegen met de krukas, terwijl hij samen met de trunk heen en weer beweegt. Het geheel maakte de overbrenging veel compacter, zodat de machine in de breedte van het schip geplaatst kon worden.

  • Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • modelmaker: Petrus van der Loo, Nederland
    • naar ontwerp van John Penn, Nederland

  • Datering

    1855

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing en ijzer

  • Afmetingen

    hoogte 84,5 cm x breedte 82,5 cm x diepte 37 cm

Toelichting

  • Verschillende Nederlandse marineschepen werden met de trunkmachine uitgerust, waaronder de Medusa, de Prinses Amalia, de Admiraal van Wassenaer en de Evertsen.

Dit werk gaat over

  • Onderwerp

Verwerving en rechten

  • Copyright

    Publiek domein

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentatie

    • John Bourne, A Treatise on the Steam-Engine in its Various Applications to Mines, Mills, Steam Navigation, Railways, and Agriculture, London 1861 [5th ed.], p. 40, 313-314, afb. 30.
    • J.M. Dirkzwager, 'Problemen en oplossingen bij de ontwikkeling van de stoomvaart in Nederland', Erfgoed van industrie en techniek 1 (1992) nr.3, p. 74-90, afb. p. 87.
    • J.M. Dirkzwager, 'De introductie van de "waterschroef" in de Nederlandse Marine', Industriële archeologie 3 (1983) nr. 7, p. 80-96.
    • H. Huijgens, 'De schroefmachine', Verhandelingen en berigten betrekkelijk het zeewezen (1853) nr. 2, p. 295-332.

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!
  • Model van een trunkstoommachine
  • Model van een trunkstoommachine

Petrus van der Loo

Model of a Trunk Engine

Netherlands, Netherlands, 1855

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-528

Entry

Model of a 150 hp trunk engine, fitted in the cross section of a ship, mounted on brass stands.

The screw shaft is shortened and fitted with a two-blade parabolic screw. The engine can be turned with a handle. The model shows two horizontal cylinders with trunks, the condenser casing with four air pumps, two steam valves with double eccentrics on the crankshaft and a control wheel on the condenser, and two steam admission valves on eccentrics.

In this direct-drive screw engine built according to John Penn’s (1805-1878) design, the piston is supplied via a round pipe called a trunk, which moves within the cylinder. The trunk replaces the piston rod and seals off the cylinder. The crank’s connecting rod is directly attached to the piston in the middle of the trunk, which allows the connecting rod sufficient space to follow the up-and-down movement of the crank while moving forwards and backwards with the trunk.

This design resulted in a much more compact transmission and allowed the engine to be placed sideways in the hull of the ship and consequently very low, beneath the waterline, better protected from possible enemy fire. Several Dutch ships were equipped with a trunk engine of this design, among them Medusa, Prinses Amalia, Admiraal van Wassenaer and Evertsen.1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 528.

Petrus van der Loo (1806-1864) made this model under supervision of H. Huijgens, Inspector of ’s Rijks Stoomvaartdienst.

Literature

H. Huijgens, ‘De schroefmachine’, Verhandelingen en berigten betrekkelijk het zeewezen (1853), no. 2, pp. 295-332 and pl., p. 295 ff.; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 528; J. Bourne, A Treatise on the Steam-Engine in its Various Applications to Mines, Mills, Steam Navigation, Railways, and Agriculture, London 1861 (5th ed.), pp. 40, 313-14, pl. XXX; J.M. Dirkzwager, ‘Problemen en oplossingen bij de ontwikkeling van de stoomvaart in Nederland’, Erfgoed van Industrie en Techniek 3 (1992), pp. 74-90, p. 87; J.M. Dirkzwager, ‘De Nederlandse marine als pionier in de technische ontwikkeling. Schroefvoortstuwing in het tweede en derde kwart van de negentiende eeuw’, Tijdschrift voor Zeegeschiedenis 12 (1993), no. 1, pp. 13-26, pp. 25-27; A.A. Lemmers, Techniek op schaal. Modellen en het technologiebeleid van de Marine 1725-1885, Amsterdam 1996, pp. 249-67; A.A. Lemmers and G. Boven, Nederland en Japan. Bijzondere betrekkingen 1600-1868, Den Helder 2000, p. 34; J. Holtrop et al., ‘Schroefvoortstuwing. Een 19e eeuwse technische uitdaging’, Scheepshistorie 17 (2014), pp. 48-71

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Petrus van der Loo, Model of a Trunk Engine, Netherlands, 1855', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/200315817

(accessed 28 oktober 2026 22:41:15 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 528.